Tuesday, April 03, 2012

禮讚緣起 ~ 新譯《緣起讚》

རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་བཞུགས་སོ།།
《緣起讚》
manjusri
ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོཥ་ཡ།
頂禮上師曼殊瞿沙耶1


གང་ཞིག་གཟིགས་ཤིང་གསུང་བ་ཡིས། །མཁྱེན་དང་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད། །
རྒྱལ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །གཟིགས་ཤིང་འདོམས་པ་དེ་ལ་འདུད། །

凡所見知並宣演 智者導師無上尊
卓爾依存生緣起 見知宣解向彼禮


འཇིག་རྟེན་རྒུད་པ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཡི་རྩ་བ་མ་རིག་སྟེ། །
གང་ཞིག་མཐོང་བས་དེ་ལྡོག་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་གསུངས། །

世間所有盡危脆 其之根源無明者
孰能現見可返正 由斯演説緣起理


དེ་ཚེ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལམ། །
ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་ཉིད་དུ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་མི་འགྱུར། །

以是之故具慧者 依存緣起所生道
仁之教義最精髓 豈猶能將不了知


དེ་ལྟ་ལགས་ན་མགོན་ཁྱོད་ལ། །བསྟོད་པའི་སྒོ་ནི་སུ་ཞིག་གིས། །
བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ལས། །ངོ་མཚར་གྱུར་བ་ཅི་ཞིག་རྙེད། །

如爾仁者依怙尊 禮讚之門誰能為
如是讚嘆說緣起 稀有之詞何處尋


གང་གང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ། །དེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས། །
གསུངས་པ་འདི་ལས་ཡ་མཚན་པའི། །ལེགས་འདོམས་ཚུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །

凡所有物待緣生 彼等自性即為空
比此宣言更稀罕 善說論斷安能得


གང་དུ་བཟུང་བའི་བྱིས་པ་རྣམས། །མཐར་འཛིན་འཆིང་བ་བརྟན་བྱེད་ཅིང༌། །
དེ་ཉིད་མཁས་ལ་སྤྲོས་པ་ཡི། །དྲ་བ་མ་ལུས་གཅོད་པའི་སྒོ། །

拗持此理諸愚人 邊執桎梏更爲堅
明瞭此理智識者 遍斷戯論諸迷惘


བསྟན་འདི་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བས། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་ཁྱོད་ཉིད་དེ། །
ཝ་སྐྱེས་ལ་ནི་སེང་གེ་བཞིན། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་གཅམ་བུའི་ཚིག །

此正教義餘不見 是故稱仁是導師
嗥鳴野干如吼獅 邪見外道誑惑詞


ཨེ་མའོ་སྟོན་པ་ཨེ་མའོ་སྐྱབས། །ཨེ་མའོ་སྨྲ་མཆོག་ཨེ་མའོ་མགོན། །
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལེགས་གསུངས་པའི། །སྟོན་པ་དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །

稀有導首稀有依 稀有勝說稀有怙
善說緣起義理者 仁者導師吾稽首


ཕན་མཛད་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ། །སྨན་པའི་སླད་དུ་བཀའ་བསྩལ་པ། །
བསྟན་པའི་སྙིང་བོ་སྟོང་བ་ཉིད། །ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཟླ་མེད་པ། །

仁者有情行饒益 為作醫王授妙語
教示心要空自性 確鑿可据無能敵


རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ། །འགལ་བ་དང་ནི་མ་གྲུབ་པར། །
མཐོང་བ་འདི་ཡིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས། །

依緣所生緣起理 或曰相違或不成
如此現見仁主義 猶如何能會佛意


ཁྱོད་ནི་ནམ་ཞིག་སྟོང་བ་ཉིད། །རྟེན་འབྱུང་དོན་དུ་མཐོང་བ་ན། །
རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་བ་ན། །བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་མི་འགལ་ཞིང༌། །

即當仁者識性空 即立依緣所生意
然由自性並為空 許作所作不違忤


དེ་ལས་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་ན། །སྟོང་ལ་བྱ་བ་མི་རུང་ཞིང༌། །
བྱ་དང་བཅས་ལ་སྟོང་མེད་པས། །ཉམ་ངའི་གཡང་དུ་ལྟུང་བར་བཞེད། །

若見與此相違逆 謂空作業不可行
能為作業者非空 即墮危危邪執淵


དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བ་ལེགས་པར་བསྔགས། །
དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་དང༌། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པས་མིན། །

是故仁者之教義 最為讚嘆見緣起
此非一切存空無 亦非自性存實有


ལྟོས་མེད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །དེས་ན་མ་བརྟེན་ཡོད་མ་ཡིན། །
ངོ་བོས་གྲུབ་ན་དེ་འགྲུབ་པ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ། །

離緣自生如空華 不依持生法無有
若許自性而自生 即違因緣觀待意


དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་འགའ་ཡོད་མིན་པས། །
རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་བ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་འགའ་མེད་པར་གསུངས། །

由是依緣而起故 無有別能生法者
是故自性即為空 更無一法能外除


རང་བཞིན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་འགའ་ཡོད་ན། །
མྱ་ངན་འདས་པ་མི་རུང་ཞིང༌། །སྤྲོས་ཀུན་ལྡོག་པ་མེད་པར་གསུངས། །

以是自性恆不變 諸法若然具自性
離苦得樂不可得 諸法即無返正機


དེ་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྣམ་བྲལ་ཞེས། །སེང་གེའི་སྒྲ་ཡིས་ཡང་ཡང་དུ། །
མཁས་པའི་ཚོགས་སུ་ལེགས་གསུངས་པ། །འདི་ལ་སུ་ཡིས་འགོང་བར་ནུས། །

由宣自相離析聲 無畏獅子再再吼
為諸智士而善說 對此正言誰能匹


རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མེད་པ་དང༌། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང་བའི། །
རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་གཉིས། །མི་འགལ་འདུ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །

自性本來並無有 但能依此而生彼
安立一切此二理 相應不迕何須說


བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །མཐར་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་ཞེས། །
ལེགས་གསུངས་འདི་ནི་མགོན་ཁྱོད་ཀྱི། །སྨྲ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ། །

原是因依緣而起 故不墮於邊執見
怙主仁者此妙論 乃是無上之勝詮


འདི་ཀུན་ངོ་བོས་སྟོང་བ་དང༌། །འདི་ལས་འདི་འབྲས་འབྱུང་བ་ཡི། །
ངེས་པ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་དུ། །གེགས་མེད་པར་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ། །

凡諸法性本為空 由緣而生相應果
此二確鑿之真意 互無障違相輔成


འདི་ལས་ངོ་མཚར་གྱུར་བ་དང༌། །འདི་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་གང༌། །
ཚུལ་འདིས་ཁྱོད་ལ་བསྟོད་ན་ནི། །བསྟོད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། །

此理是為甚稀有 此理是為超絕者
由此為仁作禮讚 玆無他處更為宜


རྨོངས་པས་བྲན་དུ་བཟུང་བ་ཡིས། །གང་ཞིག་ཁྱོད་དང་ཞེ་འགྲས་པ། །
དེ་ཡིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒྲ། །མི་བཟོད་གྱུར་ལ་མཚར་ཅི་ཡོད། །

彼等無明所使者 悖理視仁為仇敵
對無自性之言說 無能忍受何為奇


ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་གི་གཅེས་པའི་མཛོད། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཁས་བླངས་ནས། །
སྟོང་ཉིད་ང་རོ་མི་བཟོད་པ། །འདི་ལ་ཁོ་བོ་ངོ་མཚར་གྱུར། །

對仁所演之法藏 依存緣起可承許
卻難信受空性者2 彼等是為真稀奇


རང་བཞིན་མེད་ལ་བཀྲི་བའི་སྒོ། །བླ་མེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི །
མིང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་དུ། །འཛིན་ན་ད་ཀོ་སྐྱེ་བོ་འདི། །

導入空性之途徑 無上依存緣起是
然由名相為自性 執持此理之凡夫


འཕགས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་བགྲོད་པའི། །འཇུག་ངོགས་ཟླ་དང་བྲལ་གྱུར་པ། །
ཁྱོད་དགྱེས་གྱུར་པའི་ལམ་བཟང་དེར། །ཐབས་གང་གིས་ནི་བཀྲི་བར་བྱ། །

欲入諸聖所善導 無與倫比之彼岸
仁者欣然之善道 除此途徑有何法


རང་བཞིན་བཅོས་མིན་ལྟོས་མེད་དང༌། །རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་དང་བཅོས་མ་གཉིས། །
ཇི་ལྟ་བུ་ན་གཞི་གཅིག་ལ། །མི་འགལ་འདུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །

自性決定無依生 緣起依存乃不實
如此二者於一體 如何不違而並存


དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གང༌། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གདོད་མ་ནས། །
རྣམ་པར་དབེན་ཡང་དེར་སྣང་བས། །འདི་ཀུན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས། །

是故依緣所生者 由斯自性從本來
不極成而能顯相 故說一切猶幻影


ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ། །རྒོལ་བ་འགས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་དུ། །
གླགས་མི་རྙེད་པར་གསུངས་པ་ཡང༌། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་འཁུམས། །

因何仁者之教言 雖聚一致以辯難
然卻無懈可擊語 由此義可能善解


ཅི་སླད་ཅེ་ན་འདི་བཤད་པས། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་དངོས་པོ་ལ། །
སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི། །གོ་སྐབས་རིང་དུ་མཛད་ཕྱིར་རོ། །

若謂何故由此說 為諸已現不現事
譭謗損減與誣捏 能作蠲除之契機


ཁྱོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་པར། །མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན་འབྱུང་གི །
ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གཞན་ཡང༌། །ཚད་མར་གྱུར་བར་ངེས་པ་སྐྱེ། །

現見仁之論無敵 因是能從依緣起
此道之義復廣演 能為他量生決定


དོན་བཞིན་གཟིགས་ནས་ལེགས་གསུངས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ལ། །
རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་རིང་དུ་གྱུར། །ཉེས་ཀུན་རྩ་བ་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །

如實照見並宣說 隨順仁者而修學
能離危脆與敗壞 諸惡根本迴正故


ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས། །ཡུན་རིང་ངལ་བ་བསྟེན་བྱས་ཀྱང༌། །
ཕྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་རྣམས་བོས་པ་བཞིན། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བརྟན་ཕྱིར་རོ། །

背離仁之所教者 雖時長依堪忍行
仍猶召喚過惡隨 我執邪見玆牢故


ཨེ་མའོ་མཁས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་གྱུར་བ། །
དེ་ཚེ་རྐང་གི་ཁོང་ནས་ནི། །ཁྱོད་ལ་ཅི་ཕྱིར་གུས་མི་འགྱུར། །

噫嘻智士此二義 善能分別並了知
由衷深處之精懇 對仁何故能不敬


ཁྱོད་གསུང་དུ་མ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །ཆ་ཤས་རེ་ཡི་དོན་ཙམ་ལའང༌། །
འོལ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ངེས་རྙེད་པ། །དེ་ལའང་མཆོག་གི་བདེ་བ་སྟེར། །

仁教極多何需說 乃至微分少許義
約略窺見一二理 由彼能與勝安樂


ཀྱི་ཧུད་བདག་བློ་རྨོངས་བའི་བཅོམ། །འདི་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཕུང་བོ་ལ། །
རིང་ནས་སྐྱབས་སུ་སོང་གྱུར་ཀྱང༌། །ཡོན་ཏན་ཆ་ཙམ་མ་འཚལ་ཏོ། །

嗚呼吾心愚昧蔽 如此殊勝功德聚
歸命依投假時日 甚少善根仍未得


འོན་ཀྱང་འཆི་བདག་ཁར་ཕྱོགས་པའི། །སྲོག་གི་རྒྱུན་ནི་མ་ནུབ་བར། །
ཁྱོད་ལ་ཅུང་ཟད་ཡིད་ཆེས་པ། །འདི་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་སྙམ་བགྱིད། །

然於死主之所向 命息之源尚未沮
對仁稍能生微信 此抑深覺有福氣


སྟོན་པའི་ནང་ན་རྟེན་འབྲེལ་སྟོན་པ་དང༌། །ཤེས་རབ་ནང་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པ་གཉིས། །
འཇིག་རྟེན་དག་ན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཞིན། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་པར་ཁྱོད་མཁྱེན་གཞན་གྱིས་མིན། །

聖教之中依存緣起教 般若慧中依存緣起慧
此二猶如世間王至尊 殊勝絕倫仁智他不群


ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་བསྩལ་བ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཇུག །
དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདའ་ཕྱིར་ཏེ། །ཞི་འགྱུར་མིན་མཛད་ཁྱོད་ལ་མིན། །

仁所廣演諸言詮 皆由緣起而趣入
此亦為離憂惱故 能入寂然無他求


ཀྱེ་མའོ་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི། །གང་གི་རྣ་བའི་ལམ་སོང་བ། །
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་འགྱུར་ཕྱིར། །ཁྱོད་བསྟན་འཛིན་པར་སུ་མི་གུས། །

善哉仁者之教言 毋論經於何人耳
由此皆能寂滅故 持仁教者孰不敬


ཕས་རྒོལ་མཐའ་དག་འཇོམས་པ་དང༌། །ལྟག་འོག་འགལ་འདུས་སྟོང་བ་དང༌། །
སྐྱེ་རྒུའི་དོན་གཉིས་སྟེར་བྱེད་པ། །ལུགས་འདིར་ཁོ་བོ་སྤྲོ་བ་འཕེལ། །

善能制伏諸論襲 内外違誤均烏有
予以眾生自他利 此教法行吾生喜


འདི་ཡི་ཕྱིར་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ལ་ལར་སྐུ་དང་གཞན་དུ་སྲོག །
སྡུག་པའི་གཉེན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས། །གྲངས་མེད་བསྐལ་བར་ཡང་ཡང་བཏང༌། །

為斯之故仁者爾 或捨形命或施身
親愛眷屬受用資 無量祗劫再再施


གང་གི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡིས། །ལྕགས་ཀྱུ་ཉ་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །
ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དྲངས་ཆོས་དེ་ནི། །ཁྱོད་ལས་མ་ཐོས་སྐལ་བ་ཞན། །

由現見爾功德聚 猶如上鈎之魚兒
攝感吾心此法者 福薄未能從仁聞


དེ་ཡི་མྱ་ངན་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །སྡུག་པའི་བུ་ལ་མ་ཡི་ཡིད། །
རྗེས་སུ་སོང་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །བདག་གི་ཡིད་ནི་གཏོང་མི་བྱེད། །

雖此憂念力所使3 猶如慈寵兒母心
思日孜孜隨其後 然吾心意仍不棄


འདི་ལའང་ཁྱོད་གསུང་བསམས་པ་ན། །མཚན་དཔེའི་དཔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབར། །
འོད་ཀྱི་དྲ་བས་ཡོངས་བསྐོར་བའི། །སྟོན་པ་དེ་ཡི་ཚངས་དབྱངས་ཀྱིས། །

但若思惟仁教言 威德相好極耀燦
光輝寳網映圍繞 導師仁以梵音聲


འདི་ནིའདིལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ། །ཡིད་ལ་ཐུབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །
ཤར་བ་ཙམ་ཡང་ཚ་བ་ཡིས། །གདུང་ལ་ཟླ་ཟེར་བཞིན་དུ་སྨན། །

如此這般親宣教 意攝觀想能仁相
猶如稍升即能除 熱惱之葯月光般


དེ་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡི། །ལུགས་བཟང་དེ་ཟང་མི་མཁས་པའི། །
སྐྱེ་བོ་བལ་བ་ཛ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིངས་པར་བྱས། །

如此超然絕妙義 賢德宗門善明示
無智愚昧人卻將 錯置諸相似馬蘭4


ཚུལ་འདི་མཐོང་ནས་བདག་གིས་ནི། །འབད་པ་དུ་མས་མཁས་པ་ཡི། །
རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །དགོངས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ། །

由見此狀吾當之 奮然於多智德處
隨行彼等以就學 仁者意趣更相尋


དེ་ཚེ་རང་བཞིན་སྡེ་བ་ཡི། །གཞུང་མང་དག་ལ་སྦྱངས་པ་ན། །
ཕྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དྲ་བ་ཡིས། །བདག་གི་ཡིད་ནི་ཀུན་ཏུ་གདུངས། །

即時關涉自性說 原典論著多研習
然復由增諸疑網 遍滿吾心益焦炙


ཁྱོད་ཀྱི་བླ་མེད་ཐེག་པའི་ཚུལ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་སྤངས་ཏེ། །
ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བར་ལུང་བསྟན་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་ཀུན་དའི་ཚལ། །

仁者無上之教乘 有邊無邊盡能離
如實解註授記者 龍樹主義如蓮池


དྲི་མེད་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །གསུང་རབ་མཁའ་ལ་ཐོགས་མེད་རྒྱུ། །
མཐར་འཛིན་སྙིང་གི་མུན་པ་སེལ། །ལོག་སྨྲའི་རྒྱུ་སྐར་ཟིལ་གནོན་པ། །

無垢智處所茂生 經教無礙遍虛空
邊執黯遮能光顯 邪論之星勝蔽伏


དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི། །འོད་དཀར་འཕྲེང་བས་གསལ་བྱས་པ། །
བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ། །བདག་གི་ཡིད་ཀྱིས་ངལ་གསོ་ཐོབ། །

吉祥月稱之善說 皎白明月光顯明
由師恩故而瞭知 吾心至此得安息


མཛད་པ་ཀུན་ལས་གསུང་གི་ནི། །མཛད་པ་མཆོག་ཡིན་དེ་ཡང་ནི། །
དེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་མཁས་པ་ཡིས། །འདི་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་བྱོས། །

仁者行化諸事業 最勝示相說緣起
由斯之故諸智士 隨念憶持仁佛陀


སྟོན་དེའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་གྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་གསུང་ལ་སྦྱངས་པ་མི་དམན་ཞིང༌། །
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་སློང་ཞིག །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གུས། །

隨順佛教剃染趣非家 勤行修學佛語無缺如
精進所行相應吾比丘 以此為敬仁者大覺仙


སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པ་དང༌། །མཇལ་བ་འདི་འདྲ་བླ་མའི་དྲིན་ཡིན་པས། །
དགེ་བ་འདི་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་འཛིན་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ། །

釋尊導師無上之教示 因由上師恩度能得見
以此善根願無餘眾生 值遇善識良師得攝持


ཕན་མཛད་དེ་ཡི་བསྟན་པའང་སྲིད་པའི་མཐར། །ངན་རྟོག་རླུང་གིས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་ཞིང༌། །
བསྟན་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་ལ། །ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་གང་བར་ཤོག །

願此饒益教乘盡有際 邪知惡見狂風難拂亂
曉證教相差別真實義 能於導師信樂常充滿


བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་གསལ་མཛད་པ། །ཐུབ་པའི་ལུགས་བཟང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །
ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་འཛིན་པ་ལ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག །

明示依存緣起實相諦 生生世世於能仁聖教
縱捨身命受持不餘力 刹那須臾亦然不放逸


འདྲེན་པ་མཆོག་དེས་དཀའ་བ་གྲངས་མེད་ཀྱིས། །ནན་ཏན་སྙིང་བོ་མཛད་ནས་བསྒྲུབས་པ་འདི། །
ཐབས་གང་ཞིག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་ཤོག །
導師堪行無量諸難行 慇勤懇重契證心髓此
如何增上廣弘而思量 願事洞察深切盡年夜


ལྷག་བསམ་དག་པས་ཚུལ་དེར་བརྩོན་པ་ན། །ཚངས་དང་དབང་པོ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང༌། །
ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་ལ་སོགས་སྲུང་མས་ཀྱང༌། །གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཤོག །།

意樂清淨精進奉此法 大梵帝釋世間諸神等
具善黑天並眾護法然 願恒為伴護持不捨離


ཅེས་པ་འདི་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་མཛད་པའོ།།
此讚偈係 至尊宗喀巴 善慧稱所著
中譯者:釋迦比丘 蔣揚桑波
歡迎轉載,請註明出處
註:
1. 梵語:Mañjughoṣa,曼殊者,譯曰妙,古經謂之滿濡。瞿沙者,俱舍光記二十曰:「音聲妙故名曰妙音,梵云懼沙,舊云瞿沙,訛也。」。即是一般所認知的「文殊師利菩薩」。
2. 泛指二乘學人。在藏傳佛教辯學系統的宗義裏頭,小乘的「有部」和「經部」被認爲是無法理解性空原理的一方學家。
3. 意指作者對於無緣能夠親身耳聞佛陀宣講緣起之法而深感遺憾之情。
4. 多年生草本植物。 葉互生, 披針狀橢圓形, 上部邊緣有粗鋸齒。

禮讚緣起 ~ 新譯《緣起讚》之 譯序

那是多年以前的事了,
當時仍在薩迦大學,青澀的很,
對所見的,甚至未見的一切都還充滿憨勁與愜望,
更現在很不一樣。

首次有幸拜讀《緣起讚》這個文辭優美的作品,
是在薩迦大學教委會定期出版,集合各教派祖師著作的詩文讚頌、
各年級學僧發表的論文等等文章所出,名為《雪山之聲》的校內流通雜誌。
就當時我的藏文理解程度而言,「文辭優美」的定義,
純粹只是因為該讚文在當期諸文當中,排版排得最賞心悅目……
(到後來我還願意保存該期雜誌不送人,全都還是因為裏頭有「編排整齊的《緣起讚》」。)
要「文辭優美」其實很簡單。

當然,那是當時年少不經事 ,
以當時的似懂非懂的理解能力,
排列整齊,只是可以便於閱讀罷了。

對《緣起讚》摯愛的原因有幾?
主要是它是個「禮讚文」偈誦文體,
一頌四行,一行七言偶爾合九言,整體而言,並無韻律。
其中的部份偈頌,對仗對得異常工整、善巧地曉譬並勸喻,
另外,眾多反詰疑問句的運用,讓此讚文更能引人深思,
作者個人充滿意味深切的褒揚與感慨,情見乎詞。
不折不扣的經典名著。

然而,對佛教徒而言,
《緣起讚》的文學價值怎可能僅見一般?
在我隨身攜帶的六孔活頁法本裏,
《緣起讚》還是念誦次序的第一部讚文。

「緣起」是佛教徒自我認同的基礎,也是所有法蘊發展與衍生的根本。
佛陀所廣演的諸法,能在這崇尚科學和理智的現代思潮裏獨步天下,
在當年面對善於思辯的印度外道錯綜複雜的各色理論之時,便已鶴立鷄群,
所以者何?還不是因為這就是世間存在的本來面目!
能夠理解這個教義,甚至還是個可以感到驕傲的理由,
因為你已經天下無敵。

「緣起」在藏文是由「རྟེན་ཅིང་」、「འབྲེལ་བར་」和「འབྱུང༌བ་
這三個動詞所組成,各闡述了緣起的特定意義。
རྟེན་ཅིང་」指的是「相依」、「འབྲེལ་བར་」則是「相連」的意思,
萬法就是得觀待「相依」和「相連」才能「འབྱུང༌བ་」即「生起」。
從藏文字面上組合含義作暸解,即能初探「緣起」的基本相狀。
諸法得互相依賴才能生起,互依的同時也產生了相對的意義,
善惡與美丑就是相依相對而生的緣起;父生子的互聯關係則構成了相連的緣起。
由此可知,諸法從根本上並沒有可以自主的能力, 所有的生起都是空無自性的「幻象」。
世俗名言所承許的「有」是因為緣起,在勝義的觀點則是無自性「空」的本質。

《緣起讚》全讚共五十八頌,
主要內容,是為了讚嘆這種出類拔萃的思想主義,
以及證悟此理並對眾生廣宣此真實意的遍智佛陀。
作者係藏傳佛教具善甘丹派,俗稱黃教的創始者,
傑仁波切宗喀巴大師。

為什麽選擇翻譯《緣起讚》?而非其它薩迦派的讚文?
《緣起讚》已有諸多外文譯本,格魯派更不乏翻譯人才,幹嗎還要錦上添花,貽笑大方呢?
其實,當初在閉關之中決定翻譯《緣起讚》,也只是把它當作座與座間休閒的益智活動,
沒想到在沒有其他參考質料的情況下,翻譯進度竟也還蠻快的……(咦,會不會太囂張?)
所以自曝其短地獻醜了。

考慮到該讚文的情感揮發部份,如果格律用得過於嚴謹(其實我也沒有這個能力的說……)
可能無法盡表其氣度恢宏的讚嘆與發願,所以本來是要把它翻成現代白話詩體,
可習氣使然,最後還是要把每句湊成七個字……
既然如此,我就根據原文七言和七言,九言則九言地譯。
為忠於原文,即使藏文是倒裝句,在中文也盡量不更動句子的次序,
在中文理解上實在拗不過來才勉強折中,我也沒有理由留一個大窟窿。
而作者使用的反詰疑問句,我就不多此一舉給它回答了,
這反而破壞了該讚文優美的意境。
另外,請注意~ 我不放標點。

出關後,在把譯文貼出來以前,先參考了A.Berzin的英譯本進行文意上的校對,
還是很擔心會錯解作者的原意,畢竟「依文解意,三世佛冤」,
如果有什麽不足或訛差,都是我無知愚昧的緣故,敬請來文賜教。
雖然我是遵循薩迦傳承而修學藏傳佛教,但所提到的任何觀點都純屬個人立場。
我無法為薩迦派代言,除了該派領導者,相信也沒有人可以。

如果您的電腦無法顯示藏文,請依此指示安裝Jomolhari藏文字型
如果您的電腦可以顯示藏文,但字型不是Jomolhari,還請依此指示安裝Jomolhari藏文字型
這樣,就算讀不懂藏文,您還是可以用「編排整齊」這變相的理由,
來享受「文辭優美」的《緣起讚》。(……)

佛陀在三千年前那孤獨寂寞的夜晚,
順逆觀察內緣起支後,證得無上正等菩提,
當時的明星才剛出現,一切眾生仍在睡眠。
如實照見「緣起」的真相,是佛陀雄霸天下的原因,
禮讚緣起,相信是作者為禮讚這位英雄而著作此讚文的初心。

如果您願意,請拋開門戶之見, 和我一起謙卑地~
禮讚緣起。